Kentsel Dönüşüm Başvurusu Nasıl Yapılır? Şartları Nelerdir?
- Kategori: Genel
- Yorum Yok
Deprem riski taşıyan yapıların yenilenmesini amaçlayan kentsel dönüşüm süreci, hem bina güvenliği hem de yaşam kalitesi açısından büyük önem taşır. Kentsel dönüşüm başvuru işlemleri; risk tespiti, resmi başvurular, tahliye süreci ve hak sahipliği gibi birçok aşamadan oluşur.
Sürecin nasıl ilerlediğini ve başvuru şartlarını bilmek, işlemlerin daha sağlıklı yürütülmesine yardımcı olabilir.
Kentsel Dönüşüm Ne Demek?
Kentsel dönüşüm deprem riski taşıyan, ekonomik ömrünü tamamlamış veya ağır hasar görme riski bulunan yapıların yıkılarak daha güvenli ve modern yapılarla yeniden inşa edilmesini amaçlayan dönüşüm sürecidir. Türkiye’de bu süreç temel olarak 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülür.
6306 sayılı Kanun’da riskli yapı ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma ve ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilerle tespit edilen yapı olarak tanımlanır. Riskli yapı tespiti sonrasında bina için yıkım, yeniden yapım, tahliye ve hak sahipliği süreçleri başlatılabilir.
Kentsel dönüşüm uygulamaları apartmanlara ek olarak riskli olduğu tespit edilen iş yerlerini, siteleri ve bazı durumlarda müstakil evleri de kapsayabilir. Süreçte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediyeler, TOKİ ve lisanslı kuruluşlar aktif rol alır.
Kentsel Dönüşüm için Şartlar Nelerdir?
Bir binanın kentsel dönüşüm kapsamına alınabilmesi için belirli teknik ve yasal kriterleri karşılaması gerekir. Özellikle deprem riski taşıyan veya ekonomik ömrünü tamamladığı düşünülen yapılar için risk tespiti süreci büyük önem taşır. Kentsel dönüşüm başvuru şartları ise yapının durumu, tapu kayıtları ve resmi inceleme sonuçlarına göre değerlendirilir.
- Yapının riskli yapı olarak tespit edilmesi gerekir.
- Risk tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisans verilen kurumlar tarafından yapılmalıdır.
- Başvuru sırasında tapu belgesi ve kimlik bilgileri talep edilir.
- Binanın kaçak veya ruhsatsız bölümleri süreçte ek incelemeye tabi olabilir.
- Kat maliklerinin belirli süreçlerde çoğunluk kararı alması gerekebilir.
- Yapının bulunduğu alanın riskli alan ilan edilmesi de dönüşüm kapsamına girebilir.
- Risk tespit raporunun resmi olarak onaylanması gerekir.
- İtiraz süreçleri belirlenen yasal süreler içerisinde yapılmalıdır.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen süreçte, riskli yapı kararı kesinleştikten sonra tahliye, yıkım ve yeniden yapım aşamalarına geçilebilir.
Kentsel Dönüşüm Başvuru Süreci Nasıl İlerler?
Kentsel dönüşüm süreci, riskli yapı tespitiyle başlayan ve yıkım sonrası yeniden yapım aşamasına kadar devam eden çok adımlı bir süreçtir. Başvurular genellikle kat maliklerinden biri tarafından başlatılabilir ve süreç boyunca resmi kurumlar, belediyeler ve lisanslı kuruluşlar birlikte hareket eder.
İlk aşamada bina için riskli yapı tespiti yaptırılır. Bu işlem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisans verilen kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilir. Hazırlanan teknik rapor ilgili kuruma iletilir ve yapı “riskli yapı” olarak onaylanırsa süreç resmi olarak başlar.
Riskli yapı kararının kesinleşmesinin ardından bina maliklerine belirli süreler içinde tahliye ve yıkım işlemleriyle ilgili bilgilendirme yapılır. Bu aşamada kat malikleri, yeni projeye ilişkin müteahhit seçimi, arsa payı dağılımı ve yeniden yapım kararları gibi konularda toplantılar gerçekleştirebilir.
Kentsel dönüşüm ev sahibi hakları kapsamında maliklere bazı destek ve güvenceler de sağlanabilir. Uygun şartları sağlayan hak sahipleri kira yardımı, taşınma desteği veya kredi desteklerinden yararlanabilir. Ayrıca maliklerin, risk tespitine itiraz etme ve süreçle ilgili resmi bilgilere erişme hakkı da bulunur. Yıkım işlemleri tamamlandıktan sonra belediye ruhsat süreçleri başlatılır ve yeni yapı için inşaat aşamasına geçilir. Projenin büyüklüğüne, ruhsat işlemlerine ve müteahhit sürecine bağlı olarak dönüşüm süresi değişiklik gösterebilir.
Kentsel Dönüşüm için Nereye Başvurulur?
Kentsel dönüşüm başvuruları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri, belediyeler ve Bakanlık tarafından lisans verilen risk tespit kuruluşları aracılığıyla yapılabilir. Süreç genellikle riskli yapı tespiti başvurusu ile başlar.
Başvuru sırasında tapu belgesi, kimlik bilgileri ve yapı ile ilgili bazı teknik evraklar talep edilebilir. Riskli yapı raporunun onaylanmasının ardından tahliye, yıkım ve yeniden yapım süreçleri resmi olarak ilerletilir.
Eski Bina Kentsel Dönüşüme Nasıl Girer?
Eski bir binanın kentsel dönüşüm kapsamına alınabilmesi için öncelikle 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti yapılması gerekir. Bu tespit, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisans verilen kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilir. Teknik inceleme sonucunda yapı riskli bulunursa tapu kaydına “riskli yapı” şerhi işlenebilir.
Riskli yapı kararının kesinleşmesinin ardından maliklere resmi tebligat gönderilir ve bina için yıkım süreci başlatılır. Kentsel dönüşüm tahliye süresi ise genellikle verilen yasal süreler ve itiraz süreçlerine göre şekillenir. Tahliye işlemleri tamamlandıktan sonra belediye ruhsat süreçleri başlar ve yeni yapı için inşaat aşamasına geçilebilir.
Kentsel Dönüşüm Süreci Ne Kadar Sürer?
Kentsel dönüşüm süresi; binanın büyüklüğüne, malik sayısına, ruhsat işlemlerine ve inşaat sürecine göre değişebilir. Riskli yapı tespiti, itiraz süreci, tahliye ve yıkım işlemleri genellikle birkaç ay içinde tamamlanırken, yeni binanın yapımı çoğu projede 1 ila 3 yıl arasında sürebilir.
Özellikle büyük şehirlerde ruhsat süreçleri, müteahhit anlaşmaları ve kat malikleri arasındaki uzlaşma süreci toplam süreyi doğrudan etkileyebilir.
Müstakil Ev Kentsel Dönüşüme Girer mi?
Müstakil evler de belirli şartların sağlanması durumunda kentsel dönüşüm kapsamına alınabilir. Özellikle deprem riski taşıyan, ağır hasar alma ihtimali bulunan veya ekonomik ömrünü tamamladığı tespit edilen yapılar için riskli yapı süreci başlatılabilir. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında tek katlı veya müstakil yapılar da dönüşüm sürecine dahil edilebilir. Bunun için öncelikle lisanslı kuruluşlar tarafından teknik inceleme yapılması gerekir. Müstakil ev sahipleri de bazı durumlarda kira yardımı, kredi desteği ve diğer dönüşüm desteklerinden yararlanabilir. Ancak destek kapsamı yapının durumu, bulunduğu bölge ve güncel mevzuata göre değişiklik gösterebilir.
Kentsel dönüşüm sürecine başlamadan önce bina durumu, lokasyon ve çevresel gelişim potansiyeli gibi kriterlerin detaylı şekilde değerlendirilmesi önem taşır. Özellikle yatırım ve yeniden yapılaşma kararlarında gayrimenkul bölge analizi yapmak, gelecekteki değer artışı ve yaşam avantajları açısından daha sağlıklı karar verilmesine yardımcı olabilir.
